SEKTÖRLER HABERLER ÜRÜN TANITIMLARI TEKNİK YAZILAR DOSYALAR RÖPORTAJLAR BAŞARI HİKAYELERİ UZMAN GÖRÜŞÜ YAZARLAR FUARLAR ETKİNLİKLER PROFİLLER Editörden Künye YAYIN KURULU ARŞİV ABONELİK İLETİŞİM
Başarılı Frezelemenin (Takım) YoluGeri
Günümüz iş dünyasında tezgah imalathaneleri sürekli olarak karlarını maksimuma çıkarmanın yollarını arıyor. Takımların nasıl kullanıldığı, genel üretim masrafları ve çıktılar üzerinde çok büyük etkiye sahiptir. Doğru takımların ve kesme stratejilerinin kullanılması üreticilere tezgahlarını en verimli biçimde çalıştırma ve böylece parça maliyetini ve üretim süresini düşürme olanağı sağlar. Sandvik Coromant verimliliği ve karlılığı en üst düzeye çıkarmaya yardımcı olmak üzere tasarlanmış beş temel frezeleme konusunu inceledi: giriş açısı, hatve, kesici konumu, kesici kavraması ve dönerek kesime girme tekniği.
 
Frezeleme işlemlerinde verimliliğin sağlanması için göz önünde tutulması gereken pek çok faktör vardır; bunlar arasında doğru freze takımının doğru çap ve uygun diş sayısıyla kullanılması sayılabilir. Diğer faktörler doğru eksenel ve radyal kesme derinliğinde doğru hız ve ilerleme kullanımını içerir. Ancak bu sayılanların dışında kalan ve takımların en etkili biçimde kullanılmasını sağlayan, çoğu da pek dikkat çekmeyen önemli etkenler bulunur. Örneğin giriş açısı ve hatve, kesici performansı üzerinde tıpkı takım konumu ve kavraması ve iş parçasına yaklaşma tarzı gibi çok etkili olabilir.
 
Giriş açısı
Farklı giriş açılarının etkisine örnek olarak, kullanımı pratik olduğundan 90° kesiciyi kolayca yüzey frezesi olarak kullanabilirsiniz; ancak bu takım 45° kesici kadar verimli veya tasarruflu olmayacaktır. Bir parçada yüzey frezesi yaparken 45° yerine 90° kesici kullanılması verimliliğin %30 oranında düşmesine neden olur; ve verimlilik, karlılığı doğrudan etkiler.
 
Sonuç olarak boşluk ve giriş açıları, talaş kaldırma oranını ve takım ömrünü etkiler. Dahası, giriş açısı küçülürken talaş kalınlığı da küçülür; bunun sonucunda telafi olarak ilerleme hızını yükseltme fırsatı mevcuttur. Günümüzde giderek artan sayıda tezgah imalathanesi verimliliği artırmak için küçük kesme derinliklerinden ve yüksek ilerleme hızlarından yararlanıyor; bunun için genellikle 10° gibi çok küçük giriş açısına sahip kesiciler veya talaş inceltme etkisi sağlayabilecek yuvarlak kesici uç konsepti kullanılıyor. Talaşın 45° yüzey frezesi kesicisinin sağladığına oranla yaklaşık altı kat daha ince olması, ilerlemenin artırılmasına olanak vermektedir. Bu stratejide kesme derinliği eksiktir; ancak bu durum ilerleme hızı sayesinde fazlasıyla telafi edilir.
 
10° giriş açısına sahip yüksek ilerlemeli kesicilerin sağladığı ince talaş oluşumu sayesinde son derece yüksek tabla ilerlemesi kullanmak mümkün olur. Ek olarak, yüksek eksenel kesme kuvvetleri fener milini stabil hale getirmeye ve titreşim yatkınlığını sınırlamaya yardımcı olduğundan bu kesiciler uzun takım bağlamalarında ve/veya stabil olmayan kurulumlarda da kullanıma uygundur.
 
45° kesiciler dengeli radyal ve eksenel kesme kuvvetleri ve kesime düzgün giriş özellikleriyle yüzey frezelemede genel olarak ilk tercihtir. Düşük titreşim yatkınlığına sahip bu kesiciler gri döküm demir gibi kısa talaş oluşturan malzemeler için uygundur. Bu tür malzemelerle çalışırken kesimin sonunda malzeme miktarı giderek azaldığı sırada yüksek radyal kuvvet etkisi olursa malzeme kolayca kırılabilir.
 
90° kesicilerin ana uygulama alanı 90º kenar frezelemedir. Burada çoğunluğu ilerleme yönünde olmak üzere radyal kuvvetler oluşur; bu durum titreşim sorunu olabilecek parçaları frezelerken kolaylık sağlar. Dahası, yüzey yüksek bir eksenel basınçla karşı karşıya kalmayacağından zayıf yapıların veya ince duvarların frezelenmesinde avantaj sağlanır. Dikkat edilmesi gereken bir konu da, 90° kesicilerde talaş inceltme etkisinin olmadığıdır. Programlanan diş başına ilerleme hızı gerçek talaş kalınlığına eşittir.
Peki yuvarlak kesici uçlardaki durum nedir? Bu uçlar ağır kaba işleme ve genel amaçlı frezeleme için idealdir. 
 
Yuvarlak kesici uçlar özellikle titanyum ve HRSA malzemeleri işlemede iyi bir tercihtir; ancak yüksek kaliteli yüzey ince işleme için en iyi çözüm değildir. Bunun nedeni giriş açısının 0 ile 90° arasında değişmesi ve böylece kesme kuvveti doğrultusunu ve sonuçta basıncı kenar yarıçapı boyunca değiştirmesidir. Yuvarlak kesici uçların benzersiz özelliği talaş kalınlığının kesme derinliğine bağlı olarak değişmesidir; derinlik azaldıkça talaş da incelir. Dolayısıyla, küçük kesme derinliklerinde doğru talaş kalınlığı ve daha yüksek verim sağlamak üzere ilerleme hızı artırılmalıdır.
 
Hatve
Kesme kenarlarının sayısı yükseltilerek tabla ilerlemesi artırılabilir ve bu sırada kesme hızı ve diş başına ilerleme aynı tutulabilir (kesici kenarda fazladan ısı oluşturmadan). Bununla birlikte yerleştirme daha sık olduğunda talaş tahliyesi alanı azalır. Ayrıca kesici üzerindeki uç sayısını artırmanın bir olumsuz yönü de, kurulum yeterince rijit değilse bu işlemin titreşim yatkınlığını olumsuz yönde etkilemesidir. Uygulamayı optimize etmek için kullanılabilecek çeşitli kesici hatveleri mevcuttur. Doğru hatve seçimi verimliliği, stabiliteyi ve güç tüketimini etkileyeceğinden bu önemli bir konudur. 
 
Genel olarak üç hatve sunulur: kaba, sık ve ekstra sık. Seyrek ağızlı frezelerde kesici uç sayısı düşüktür. Düşük kesme kuvvetleri sayesinde kararsız işlemlerde ilk tercihtir. Seyrek ağızlı freze uygulaması hem tam kanal açma işlemleri hem de uzun talaş oluşturan ISO N malzemeleri için avantaj sağlar. 
 
Sık ağızlı kesicilerde orta sayıda uç bulunur ve bu uçlar eşit veya diferansiyel aralıklı yerleştirilebilir. Bu kesiciler stabil koşullarda kaba talaş işleme için ilk tercihtir. Diğer özellikler arasında iyi verim ve tüm malzeme gruplarında kaba talaş işleme için talaş boşluğu bulunur.
 
Diferansiyel kesiciler ister seyrek ister sık ağızlı olsun, genel olarak harmonik titreşimleri ortadan kaldırarak stabiliteyi artırma imkanı sunar.
 
Ekstra sık ağızlı frezelerdeki uçlar yüksek sayıda ve eşit dağıtılmıştır. Ekstra sık ağızlı frezeler düşük radyal kesme derinliğine sahip uygulamalar ve kısa talaş oluşturan ISO K malzemeler için ilk tercihtir (kaba ve ince talaş işleme); ayrıca yuvarlak kesici uçlarla birlikte eşit talaş yükü sağladığı için ISO S malzemelerde kaba talaş işleme için de ilk tercihtir. 
 
Kesici konumu
Tezgah imalathanelerinde bir iş parçasına nasıl girildiği çok önemlidir. Burada dikkate alınacak ilk şey talaşların nasıl şekillendiğidir; çünkü bu konu takım ömrünü ciddi olarak etkileyebilir. Temel kural, kalın talaştan ince talaşa şeklindedir (kesimden çıkışta en düşük talaş kalınlığı). Böylece zaman ve para tasarrufu sağlanır ve stabil bir uygulama yapılabilir. Aksi durumda, çıkışta kalın talaş oluşması kenar bozulmasına ve yetersiz takım ömrüne yol açabilir. En önemlisi, talaşın şeklini kesicinin konumu belirler. 
 
Örneğin bir tam oluk frezesi yaparken iş parçasının merkezine doğru hareket etmek inceden inceye doğru giden bir talaş oluşturur. Çıkıştaki talaş ince dahi olsa bu yöntem sorun oluşturur; çünkü ısının takım veya iş parçası dışında gidebileceği bir yer yoktur. O noktada talaş oluşmadığından ısı talaşa da gidemez. Girişte kesici malzemeyi kesmek yerine ovalamaktadır; bu durum ısıya ve titreşime neden olur. 
 
 
Bunu iyileştirmek için kesiciyi, kesici çapının %70’inin devrede olacağı biçimde konumlandırmak yeterlidir. Sonuç olarak girişte %90 talaş kalınlığı sağlanır ve bu durum uç üzerinde daha düşük gerilim, anında kesme işlemi, eş yönlü veya aşağı yönlü frezeleme ve kalından inceye talaş oluşumu sağlar. Talaşın bu biçimde oluşması ısıyı dağıtarak kesici uçtaki gerilimi azaltır. 
 
Kesiciyi yanlış doğrultuda hareket ettirmemeye dikkat edin. Böyle bir durumda kesici çapının %70’i kesimde olsa dahi talaş oluşumu inceden kalına doğru gerçekleşecek ve kesicinin iş parçasının ortasında aşağı doğru hareket etmesi durumuna benzer sorunlar ortaya çıkacaktır; yani yetersiz takım ömrü ve yüksek maliyet. 
 
Kesici konumu, kavrama ve dönerek kesime girme teknikleri
Bir parçayı frezelerken kesicinin sürekli olarak kesimde tutulması önerilir. Frezeleme ucunun sürekli olarak kesime girip çıkması takımın ömrünü kısaltır. Bu istenmeyen etkiyi ortadan kaldırmak için doğru kesici konumu ve kavrama büyük önem taşır. Ancak sürekli kesimde bulunmanın bir riski vardır: Sürekli kesimdeyken keskin yön değişimleri kesici uçlarda gerilim yaratır ve kesimden çıkarken kalın talaş oluşmasına yol açar. Bu nedenle köşelerin yuvarlatılması önerilir.
 
Pek çok operatör doğrudan kesime girilmesinin yetersiz bir yüzey işlemesi ve berbat bir gürültüye neden olduğu konusunda bilgi vermektedir. 
 
Sorunu hafifletmenin basit yöntemi olarak ilerlemeyi geri çevirebilirsiniz; ancak bu durumda verimden ödün verilmiş olur. Bu sorunun basit program çözümü kesime saat yönünde dönerek girmektir. Bu yumuşak ve düzgün giriş stratejisini kullanarak gerçekten takım ömrünü iyileştirebilir ve aşınma modellerini optimize edebilirsiniz. Çıkıştaki talaşın ince olmasını sağlar ve titreşimi azaltır.  
 
İş parçasına girerken dönerek kesime girme tekniğinin kullanılması önerilir ve kesici sürekli kesimdeyken köşelerde keskin yön değişimleri yerine yuvarlatılmış dönüşler tercih edilir. Bu teknikler kalından inceye talaş oluşumu sayesinde kesici uç üzerinde yüksek gerilim oluşmasını önlemeye yardımcı olur ve böylece hem takım ömrü uzar hem de parçada iyi bir yüzey ince işleme sağlanır.
 
Dönerek kesime girme tekniğinin uygulanması, doğru kesici konumlandırma ve sürekli kesimde kalma sayesinde güvenli ve verimli bir uygulama elde edebilirsiniz. 
  
Paylaş Tweet
105 kez okundu
GÜNCEL YAZILAR
ESR - ELEKTRO CURUF ERGİTME PROSESİ
    Metalurji sanayimize değerli yayınları ile uzun yıllar hizmet vermiş Metal Dünyası dergimizin 300. sayısında, aşağıda özel çelikler üretiminde kulla DEVAMI...
BİRİNCİL ALÜMİNYUM ÜRETİMİ “DEVRİMİN” AREFESİNDE
11 Mayıs 2018 sabahı sosyal medyada Kanada Başbakanı Justin Tredeau’nun bir paylaşımı göze çarptı: Alcoa, Rio Tinto, Apple ve Quebec yerel hükümeti binlerce Kanadalı&rsq DEVAMI...
YÜKSEK SICAKLIĞA DİRENÇLİ ALÜMİNYUM ALAŞIMI PİSTONLAR
Aykut DOĞAN(*)   Ekrem ALTUNCU  (*)Sakarya Universitesi Müh. Fak. Metalurji ve Mal. Müh. Böl., Esentepe Kampüsü, Sakarya/ Türkiye, 54187 Sakarya DEVAMI...
CaO-Al2O3-SiO2 (CAS) ESASLI PLAZMA SPREY KAPLAMALAR
“CaO-Al2O3-SiO2 (CAS) BASED COATINGS BY PLASMA SPRAYING”     Bahadır AYDIN1 ve Nil TOPLAN2  1İstanbul Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, DEVAMI...
KATMANLI İMALATIN HAVACILIK UYGULAMALARI VE SEKTÖR DEĞERLENDİRMESİ
Akın ODABAŞIa, Hülya KAFTELEN ODABAŞIb aFırat Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü, 23119, Elazığ bFırat &Uu DEVAMI...
NEW APPROACHES AND DEVELOPMENTS IN ENGINEERING EDUCATION: THE 21ST CENTURY ENGINEERS
Ayşe Kılıça* and Yılmaz Taptıka aIstanbul Technical University, Chemical and Metallurgical Engineering Faculty,  Department of Metallurgical and Materials Engineering, Istanbul, DEVAMI...
ISO 6892-1 VE ASTM E8 ÇEKME DENEY STANDARTLARI ARASINDAKİ FARKLILIKLAR
Dr. Haldun DİZDAR, Doç. Dr. Bülent AYDEMİR, Cemal VATAN TÜBİTAK UME, Gebze-Kocaeli, Türkiye  e-mail: haldun.dizdar@tubitak.gov.tr, bulent.aydemir@tubitak.gov.tr, DEVAMI...
S700 MC TİPİ ÇELİKTE KAYNAK AĞIZ GEOMETRİSİNİN MEKANİK DAVRANIŞA ETKİSİ
Mustafa CAN1, Cenk KARAKURT1, Kıvanç TAŞKIN2 1Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, BİLECİK 2Anadolu Üniversitesi, İnşaat M&uum DEVAMI...
DEMİR ve ÇELİK ÜRETİMİNİN KISA BİR TARİHÇESİ
Demir ve çelik endüstrisi dünyanın en önemli ve geleneksel açıdan da en eski üretim sektörlerinden biridir. 3.000 yıl kadar önce demir insanların kü DEVAMI...
SÜPER DUPLEKS PASLANMAZ ÇELİKLE DAHA İYİ VE DÜŞÜK MALİYETLİ İŞLEME
ÖZET Makine ile işleme süreçlerinin karbon çeliklerden paslanmaz çeliklere geçilerek geliştirildiği bilinmektedir; ancak operatörler işleme hızlarını DEVAMI...
Thinking in terms of magnesium“ – Magnesium pressure die casting is completely in the trend
Many metallic objects are produced by pressure die-casting. One of those metals which are ideally suited for this process is magnesium. The demand is growing with the automotive industry and its co DEVAMI...
Metal Katkılı Polimer Matrisli Hibrit Kompozitler
Gökhan TAŞÇI, Muzaffer ZEREN Kocaeli Üniversitesi Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü 41380 Kocaeli gokhantsc@hotmail.com , zeren@kocaeli.edu.tr DEVAMI...
Yanma Sentezi̇ Yöntemi̇yle İleri̇ Malzemeleri̇n Üretimi
Bora Derin (İstanbul Teknik Üniversitesi, Kimya-Metalurji Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği, Maslak, İstanbul)  bderin@itu.edu.tr   ÖZET &n DEVAMI...
YÜKSEK SICAKLIK OKSIDASYONUNA KARŞI NIOBYUM REFRAKTER METALI ÜZERINDE KORUYUCU BIR KAPLAMA
Candan Şen ELKOCA   Bülent Ecevit Üniversitesi  Alaplı Meslek Yüksekokulu Tepeköy Mevkii, Alaplı/Zonguldak   A PROTECTIVE COATING 0N NIOBIUM R DEVAMI...
Alaşımlı Çi̇nko Kaplama
Doç. Dr. Oktay ELKOCA   Galvannealed Coating     ÖZET   Alaşımlı kaplama, saf çinko kaplamanın 500oC civarın DEVAMI...
Vakum Ergitme ve Farklı Döküm Tekni̇kleri
Nilay DALYAN, Kimya Mühendisi-Metamak, Erol TURGUT, Metalurji Mühendisi-Metamak   Proses Teknoloji̇leri̇ Uygulamalar Farklı Ekipmanlar   Vakum İndüksiyo DEVAMI...
Mobil Ürün Tasarımında, Ürün Termal Özellikleri̇ İncelenerek İç Yapı Taşıycı Parçası İçin Malzeme Optimizasyonu
Onur MERİÇ (onur_meric@hotmail.com)   ÖZET   Mobil cihazların market yönelimleri gereği her geçen gün daha ince, daha hafif, daha hızlı, g DEVAMI...
Katmanlı Üreti̇mi̇n Geli̇şmesi̇ ve Di̇ğer Yöntemlerle Bi̇rli̇kte Kullanımı
Önümüzdeki yıllar içinde metallerin üretiminde katmanlı yöntemler (AM) kullanılmasının (metallerde 3D baskı olarak da bilinir), geleneksel olarak “çıkar DEVAMI...
Yenilikçi Kalıp Sistemleri Tasarımı İle Eksen Kaçıklığına Sahi̇p Soğuk Dövme Parçalarının Üretimi
N.Emrah KILINÇDEMİRa, Vural CEYHUNb, Tayfur YAVUZBARUTa, Umut İNCEa aArGe Merkezi, Norm Cıvata Sanayi ve Ticaret A.Ş. Çiğli, İzmir, Türkiye, emrah.kilincdemir@normcivata.com DEVAMI...
Lostfoam Prosesi̇ Kayıp Köpük - Kolay Döküm
Marc Karakoc, ESFF ,Yük. Metalurji Müh., Paris, Fransa Losftfoam Process, Simple Casting   ÖZET Lostfoam, strafor model ile, bağlayıcı olmadan, kolay dök&uu DEVAMI...
Turbo Motor – Sferodan Çeli̇k Döküme
Yazar: Norbert Schütze, Foseco Almanya   CO2 emisyonunu azaltmak için daha düşük ağırlıklı daha yüksek mukavemetli parçalara doğru bir eğilim var DEVAMI...
Dünyanın En Hafi̇f Katı Malzemesi̇: Aerojeller
Yazarlar: Nazan SARAÇ ve Nil TOPLAN Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü Esentepe Kampüsü, DEVAMI...
Düşük Basınç Sementasyon ve Yüksek Basınçlı Gaz İle Sertleşti̇rme
Yazarlar: Mehmet ÖZDEŞLİK*, Levent SİNDEL*, Selin KESKİN* *Sistem Teknik Sanayi Fırınları A.Ş.   Low Pressure Carburizing And High Pressure Gas Quenching     DEVAMI...
Sıcak Daldırma Galvaniz Yöntemiyle Üretim Yapan İşletmelerde Nakit Yönetiminin Önemi
Yazar: Erol Ayyıldız, ayyildiz.erol@gmail.com   Significance Of Cash Management In The Businesses Where The Production Is Performed With Hot-Dip Galvanization     DEVAMI...
En Çok Okunanlar Son Eklenenler
YAYIN AKIŞI
FACEBOOK
TWITTER
INSTAGRAM