Metal Dünyası

Bu yazımın konusu; günümüzde elde edilmesi büyük güçlükler içeren gayrimenkullerin elden çıkarılması halinde gerçek kişiler ve tüzel kişilerin karşılaşacağı vergiler ve bu vergilerin istisnaları üzerine olacaktır. Bilindiği üzere gerçek kişilerin gelirleri gelir vergisine tabidir. Gelir bir gerçek kişinin bir takvim yılı içinde elde ettiği kazanç ve iratların safi tutarıdır. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’ nun 2. maddesinde vergiye tabi tutulacak gelir türleri belirtilmiştir.

 

Gelir Vergisi Kanunu’ nun mükerrer 80. Maddesinin 6. fıkrasına göre; gayrimenkullerin elde edilme şekli ne olursa olsun (ivazsız elde edilenler hariç), elde edilme tarihinden başlayarak beş yıl içinde elden çıkarılmasından elde edilen kazançlar değer artış kazancı olarak vergilendirilecektir. Bir takvim yılında elde edilen değer artış kazancının 2016 yılı için 11.000,00 TL’ si gelir vergisinden müstesnadır.

 

Bir örnekle yukarıdaki tanımlamayı açıklamaya çalışalım;

Metin bey 01.02.2014 tarihinde 100.000 TL ye almış olduğu dairesini 01.06.2016 tarihinde 200.000 TL ye Ali beye satmıştır. Satış işlemi alım tarihinden itibaren beş yıllık süre içerisinde gerçekleştiğinden Metin bey alış ve satış bedelleri arasındaki fark olan 100.000 TL den istisna tutarı olan 11.000 TL yi düştükten sonra kalan 89.000 TL üzerinden 25.03.2017 tarihine kadar Gelir Vergisi beyanını vererek vergisini ödeyecektir. (Hesaplamada kolaylık olması açısından endeksler dikkate alınmamıştır.)

 

Metin bey dairesini alım tarihinden itibaren beş yıllık süre geçtikten sonra, örneğin 15.03.2020 tarihinde 1.000.000 TL ye satmış olsa dahi  alış ve satış bedeli arasındaki fark olan 900.000 TL üzerinden gelir vergisi ödemeyecekti.

 

Burada şu noktayı belirtmek isterim. Ülkemizde satışı yapılan gayrimenkullerin satış değeri üzerinden %4 tapu harcı ödenmektedir. Birçok vatandaşımız bu harçtan kaçınmak için gayrimenkullerin değerini olduğundan düşük göstermekte ve daha sonraki süreçte gerçek bedel üzerinden satış yapılması halinde ciddi vergi yükleri ile karşı karşıya kalmaktadırlar.

 

Tüzel kişiler için gayrimenkullerin elden çıkarılması gerçek kişilere nazaran daha fazla özellikli durumlar içermektedir. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’ nun 1. Maddesi uyarınca sermaye şirketlerinin kazançları kurumlar vergisine tabidir. İlgili kanunun 5. maddesinde hangi tür kazançların kurumlar vergisinden istisna edildiği açıklanmıştır.

 

İlgili kanun maddesinin e bendine göre; kurumların, en az iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan taşınmazlar ve iştirak hisseleri ile aynı süreyle sahip oldukları kurucu senetleri, intifa senetleri ve rüçhan haklarının satışından doğan kazançların % 75’lik kısmı kurumlar vergisinden istisnadır.

 

Bu istisnadan yararlanabilmek için bazı şartların bir arada gerçekleşmiş olması gerekmektedir;

• Satış konusunun Gayrimenkul, İştirak hissesi, kurucu senetleri, intifa senetleri, rüçhan hakkı olması,

• Satış konusu mal ve hakların iktisap tarihinden itibaren iki tam yıl  (730 Gün) süreyle şirket aktifinde bulunması, kurumun bu değerlere iki tam yıl süreyle bilfiil sahip olması,

• Kurumun esas faaliyet konusunun  gayrimenkul ticareti  veya kiralanması olmaması,

• Satış işlemi sonucu kar  oluşması,

• Satış  kazancının  istisnaya isabet eden  % 75 ‘ lik  kısmı  Satışın yapıldığı dönemde Şirket bilançosunun pasifinde Özel bir Fon hesabına alınmış olması,

• Satışın yapıldığı hesap dönemini izleyen takvim yılından itibaren  Pasifte Fon hesabına alınmış olan tutarın  5 yıl süre ile bu fonda tutulması,

• Satışın vadeli yapılması halinde satış bedelinin tamamının satışın  yapıldığı yılı izleyen ikinci yılın sonuna kadar tahsil edilmiş olması.

 

Bir örnekle yukarıdaki tanımlamayı açıklamaya çalışalım;

Kartal AŞ 2014 yılında aktifine almış olduğu 500.000 TL maliyetli bir gayrimenkulü 19.03.2017 tarihinde 1.000.000 TL ye satmış ve bedelini peşin tahsil etmiştir. Bu bilgiler ışığında Kartal AŞ gayrimenkulün satışından 500.000 TL kâr etmiş olmasına rağmen bu kârın %75 lik kısmına isabet eden 375.000 TL si kurumlar vergisinden istisna olacak, 125.000 TL si üzerinden %20 oranında 25.000 TL kurumlar vergisi ödeyecektir.

Görüldüğü gibi vergi kanunlarımız sadece ödenecek vergilerin hesaplanmasını içermemektedir. Vergi kanunlarımızda birçok muafiyetler ve istisnalar bulunmaktadır. Önemli olan vergi hesaplamasına tabi olacak işlemlerin şeffaflık içerisinde yerine getirilmesidir aksi halde ilerleyen dönemlerde ortaya çıkarılan yanlış hesaplamalardan dolayı mükellefler zamanında ödeyecekleri vergilerden çok daha fazlasını ödemek mecburiyetinde kalmaktadırlar.

 

Günün Sözü: 

Ben seni soğuk ve yağmurlu bir günde, Seni düşünürken gülüşündeki sıcaklığın içime dolup da

Beni sardığı bir anda sevdim.  Attila İlhan