Metal Dünyası

Piyasa uzmanı veya satışçı değilim. Biz köprünün karşı tarafında, terazinin öbür kefesindeyiz. Ancak satınalmacı olarak karşı kıyıda fiyatların nasıl oluştuğunu da incelemek ve bilmek zorundayız. Satış temsilcilerinden indirim istediğimizde gerçi bize izah ediyorlar ama olsun yine de bizim kendimize ait verilerimiz mevcut. Bu konu aslında ülkemizde fiyatların neden çok yüksek olduğunu da açıklıyor.

Örnekte gördüğünüz gibi bizde aracı çok. Etken çok. Ürünün cinsine ve gelişine göre çok farklı aracılar eklenebilir veya çıkarılabilir. Ben sadece misal verdim.

Ülke, bölge, il, mahalle temsilcilikleri, dağıtıcı firmalar, halciler, komisyoncular, aracılar, toptancılar, perakendeciler, liste uzayıp gidiyor. Fabrikadan, tarladan, yurtdışından çıkan ürünler son tüketiciye gelene kadar o kadar çok el değiştiriyor ki?

Fakat bizdeki asıl ve en önemli sorun şu: Bazı büyük firmalar aslında ürünü fabrika satış mağazası aracılığı ile çok uygun fiyata satabilme imkânına sahipler. Veya direkt tarladan alıp market rafına koyma imkânı var ellerinde. Peki bunlar neden piyasa fiyatının altına inmiyorlar? Çünkü bu firmalar benim ikinci tablomda sildiğim aracıları kendi kurdukları şirketler aracılığı ile oluşturup katlamalı kazanıyorlar da ondan.

Yani özetle piyasada bir malın fiyatı 100 TL ise kimse bunun altına fiyat indirmiyor, indiremiyor. 5 TL ye de alsa veya mal etse yine 100 TL ye satıyor. Sanırım büyük karteller piyasayı belirliyor. Kimse bunun dışına çıkamıyor. Dışına çıkanı da kendileri dışlayıp piyasadan siliyorlar. Zaten ürünü getirip 100 TL ye satamayacaksa hiç pazara getirmeye tenezzül dahi etmiyorlar. Tarlada domatesi çürütüyorlar yine de ucuza getirip satmıyorlar.

Fırıncılar Örneği
Ekmek fiyatı 15 TL. Fırıncı ekmeği 7 TL ye bakkala veriyor. Peki neden fırına gelen vatandaşa 15 TL ye satıyor? Devlet sormuyor mu? Kardeşim sen üreticisin. Müşteri gelip direkt senden alıyor. Arada aracı falan yok. Vatandaşın sana gelip almada hiçbir avantajı yok.

Kurbanlık Hayvan Örneği
Kasapta etin kg fiyatı 800 TL. Vatandaş kurbanlık canlı hayvan alıyor. Firesi çıkıp 7 ye bölününce kg fiyatı yine kasapla aynı fiyata geliyor. Kasabın sattığı değil aldığı fiyata mal olması gerekmiyor mu kurban etinin? Ben mi yanlış düşünüyorum? Üstelik fiş ve fatura da yok. Hâlbuki AVM de 500 TL ye aldığın bir gömleği fabrikasında 250 TL ye alabilmen lazım. Mantık bunu gerektirmez mi?

Sonuç
Adam kendi ürünleri için fabrika satış mağazası ve market açmış yine piyasa fiyatına satıyor. Kaçak göçmen çalıştırıyor, yine piyasa fiyatına satıyor. Kalite belgesiz, merdivenaltı üretiyor, yine İSO belgeli fabrika gibi piyasa fiyatına satıyor. Ve devlet denetimi yetersiz kalıyor.