Metal Dünyası

Değişim. Değişmeliyiz, değişmezsek olmaz. Zamanı geldi geçiyor, hadi değişelim.

 

Neden değişmek ister insan? Değişmekten kastımız daha iyi olmak, gelişmektir. Her birey, kendi adına daha mutlu olmak ve daha mutlu etmek için, içten içe değişmek ister. Ancak, başkaları gelip bize “değişmelisin” dediği zaman zihnimizde hemen duvarlarımızı örmeye başlarız. “Başkaları istediği veya söylediği zaman değil, ben istediğim için ve ben istediğim zaman değişirim. Hem değişip ne olacak, ben böyle mutluyum” düşünceleri zihnimize hakim olmaya başlar. Böyle hissettiğinizde bir nefes alın ve düşünün, Neye ve kime direniyorsunuz? Değişmeye mi yoksa ‘‘değiş’’ diyenlere mi? Zaman akıyor, her geçen an her şey değişiyor. Değişime direnemeyiz ve hepimiz bu gerçeğin farkındayız. Unutmak veya yok saymak değişimi durdurmuyor. Önemli olan, bu değişime yön verebilmek ve değişimi yönetebilmektir. Bireysel değişimlerimizde sorumluluk alanımız sınırlı olabilir. Ancak, değişimi organizasyonlarda gerçekleştirebilmek de oldukça zor olabilir. Bu zorluğun temelinde organizasyondaki bireysel değerlerin ve kültürlerin çatışması yatmaktadır. Birileri çıkıp ”Değişelim, değişmeliyiz, değişmezsek olmaz rakiplerimiz öne geçiyor, değişmezsek yok oluruz.’’ söylemleri yükselttiğinde pek çok sesin yanı sıra duyamadığınız sessiz çığlıklar da çıkabilir. Değişmeyi istemek ilk adımdır ama organizasyonlarda zor olan değişmeyi herkesin istemesini ve herkesin “değişmek” ten aynı şeyi anlamasını sağlamaktır. 

 

Gelin hep birlikte organizasyonlar ve değişim arasında sahne almış ve almakta olan üç ayrı filmin senaryolarına birlikte göz atalım:

 

Monoton A.Ş.

Sakin Bey, o gün ofisindeki pencereden işletmesine, gençliğinden bu yana yıllarını verip çocuklarına bıraktığı mirasına baktı ve derin bir iç çekti. Monoton A.Ş.’nin temel atma törenini hatırlıyordu. Yıllar geçmişti, hem makine hem de yönetim teknolojilerinde çok şey değişmişti. Kurduğu daha pek çok hayal vardı. Bir şeyler yapmak gerekti. Geçen gün katılmış olduğu bir toplantıda dinlediği konuşmacının sözleri aklına gelişmişti. “Değişmek gerekti.” Ama nasıl yapacaktı? Düşündü, bu fikrini yöneticileri ile paylaştı. Yöneticileri piyasada çok iyi durumda olduklarını, önümüzdeki on yıl boyunca da oldukça karlı bir geleceğin kendilerini beklediğini, dahası bu değişim için çok para ve zaman harcanması gerektiğini söylediler. Çalışanlar Sakin Bey’i ikna ettiler. Değişime direniyorlardı, hallerinden memnunlardı. Değişmek istemiyorlardı. Sakin Bey’in işletmesinde organizasyonda tekdüzelik hakim idi ve öyle kaldı.

 

Kargaşa A.Ş.

Acar Bey, göreve yeni başlamıştı. Şirket sahipleri, son dönemlerde çok kötü günler geçirmişlerdi. Kötü günlerin sebeplerini var olan organizasyona ve yanlış stratejilere bağlamışlar, Acar Bey’i ve ekibini yeni kan olsunlar diye işe almışlardı. Onlara göre, bu adamlar şirketi değiştirebilirlerdi. Çünkü şirket ortakları bile değişim konusunda hem fikir değillerdi. Herkes değişimden taraftı da ‘‘Bu işi kim, nasıl yapacak?’’ şeklinde fikirleri yoktu. Şirket çalışanlarına da güvenleri yoktu, o güne kadar çalışanlarına büyük sorumluluklar verip güvenecek zamanları olmamış, hep son kararları onlar vermişlerdi. Çalışanların gelişmelerine ve kendilerini göstermelerine fırsat vermemişlerdi.

 

Çalışanları da var olan kültürü kanıksamışlardı, “değişmek lazım, biz değişebiliriz, değiştirebiliriz”demek geçse de cesaret edip dillendiremiyorlardı. O gün geldi, şirket sahipleri tüm yöneticileri topladı ve onlara daha önce MIŞGİBİ A.Ş.’de çalışan Acar Bey ve arkadaşlarını tanıştırdı. Acar Bey ve arkadaşları yöneticileri selamladılar ve önceki şirketlerindeki sözde başarı hikayelerinden bahsettiler. Acar Bey ve ekibinin şirket ortaklarının aldıkları kararı ve kendi planlarını ev sahibi yöneticilere açıkladılar. Ev sahibi çalışanlar, kurtarıcı olarak gelen ekibi dinlediler. Çalışanların kafalarında öyle çok soru oluşmuştu ki kendilerine değişmek istiyorlar mı sorulmamıştı, onlar da farkında idiler değişmek gerekli idi de acaba nasıl olmalıydı bu değişim? Şimdi kendi evlerindeki yeni rolleri ne olacaktı? Dışarıdan kurtarıcılar gerekli miydi? Bu ansızın gelen değişim hareketini bazıları “dayatma olarak”, bazıları “gereklilik” olarak bazıları da inanmasa da “devran böyle ne yapalım” diyerek karşıladılar. Kendilerini yeni ekibe yakın görenler destek verirken, vermeyenler şirketi terk etti, bazıları da gönülsüz “mış” gibi yaptılar. Kargaşa A.Ş.’nin sahipleri canlanmak ve değişim için yeni kan getirmişti, bu kan şirkete yeni bir ivme kazandırmıştı.

 

Kargaşa A.Ş.’de, olumlu gelişmeler oluyordu da kan içerilere ilerledikçe organlar birer birer tükeniyordu, kan uyuşmazlığı baş gösteriyordu.Organizasyonda değişim vardı evet, ama artık çalışanlar birbirlerinden kopmuşlar, şirkette yaratılmaya çalışılan o yeni kültür için beklenen bağ kurulamamış tam tersine organizasyon içinde birbirine zayıf bağlarla bağlı yeni küçük organizasyonlar oluşmuş ve daha da kötüsü bu küçük derebeylikler birbirleri ile hissedilmesi çok zor bir çekişme yaşar hale gelmişlerdi. Kargaşa A.Ş. değişimin enerjisini değişim için olmazsa olmaz organizasyonel bağlılığı tüketerek harcar hale gelip Acar Bey ve şirket sahiplerini kaosa yenik ve naçar bırakmıştı.

 

Harmoni A.Ş. 

Aygün Hanım, işine o gün de her zaman olduğu gibi erkenden geldi. Günün ilk toplantısına yöneticileri birer birer selamlayarak başladı ve toplantı masasındaki takvimden bir yaprağı daha çevirdi. Aygün 

Hanım, her yıl başında, kendi çalışanlarından insana dair, umut ve şükür dolu, birlikte olmanın ve birbirini sevebilmenin değerini hatırlatacak ve her günü bir diğerinden farklı ve anlamlı kılacak sözler yazmalarını isterdi. O gün takvim yaprağında ‘‘Değer veren, değer bulur’’ yazıyordu. Aygün Hanım’ın şirketinin en büyük değeri insan idi ve çalışanların hedefi ise bugünü dünden daha değerli kılmak idi. Onlar için değişim hep vardı ve var olmalıydı. Öyle dışarıdan ithal değişime gerek yoktu. Değişim için zaten her gün birlikte hareket ediyorlardı. Çünkü onlar için değişim araç; şirketi hedeflerine birlikte ulaştırmak ise amaç idi. Harmoni A.Ş. enerjisini; değişmek için harcamıyor, değişimin gücünden alıyordu.

 

 

Siz, şimdi kendinize sorun :  Hangi şirkette daha mutlu olurdunuz?

Değişimi durdurmak mümkün değildir. Değişmeyeceğiz diye direnmek ne kadar akıllıca değilse, ‘‘değişeceğiz’’ diyerek uygun olmayan adımlar atmak da bir o kadar anlamsızdır. Önemli olan tüm kurum çalışanlarının dünden daha mutlu olmasıdır.