Metal Dünyası

Günümüzde çalışanlar, yöneticiler en çok da üst yönetici ve patronların konuşma başlıklarından biri: İNOVASYON. Herkesin İNOVASYON ile ilgili bir fikri var. Herkes İnovasyon’dan yanında olmasını istediği, hatta çok yakından tanıdığı ve değer verdiği arkadaşı imiş gibi konuşuyor. Hatta onu tanımış ve bilmiş olmanın gurunu yaşayıp diğerlerine hava atıyor. “Bana daha yakın, beni daha çok seviyor” diye. Bense bu sahte arkadaşların söylemelerini duydukça çok ama çok korkuyorum. Kim için biliyor musunuz? İNOVASYON için. Çünkü onun eski bir arkadaşı vardı, KALİTE.

Kalite’nin hayatımıza girişi ile İnovasyon’un girişi çok benzer olduğundan “aynı kaderi paylaşacaklar” diye korkuyorum. Yıllar önce tıpkı ‘İnovasyon’un sahnelere çıkışı gibi ‘Kalite’ de sahne aldı. Birileri zaten insanlığın başlangıcından beri hayatımızda olan Kalite’nin halkla ilişkiler yönetimini üstlendi. ‘Kalite’, rekabetin arttığı dünya gerçeğinde üretici ve tüketici arasında bir garanti idi. Bu kampanyada Kalite, dünya ile tanıştırılırken standartları, araçları, teknikleri ile tanıtıldı. Hatta daha sonraları aynı ailenin diğer fertleri ‘Bakım’ ve ‘Verimlilik’ de tanıtıldı. Bazıları ise Kalite’yi sırf başkaları istiyor, “başkalarının var, benim de olsun” diye hayatlarına kattı. Kalite standartlarını “bizimde olsun, yok demesinler” diye uyguladılar, sertifikalarını alıp duvarlarına astılar. Bu yapmacık ilişki her iki tarafa da kaybettirdi. Bu arkadaşlığın tek göstergesi duvardaki levhada hapsolmuştu. Ama asıl gerçek olan bu ilişkinin büyük bir yalan olmasıydı. Aslında ‘Kalite’ o ilişkiyi çoktan terk etmişti de kuruluş yetkilileri kendilerini, çalışanlarını ve müşterilerini duvardaki sertifika ile kandırmakla zaman kaybediyorlardı. Gün geldi o ilişkinin yaşandığı işletmelerde Kalite’yi tekrar canlandırmak, onu hayatlarına tekrar almak için yeni yöntemler denediler (Toplam Kalite Yönetimi, 6 Sigma, Toplam Verimlilik Yönetimi, Toplam Bakım Yönetimi, 5S vb.) ama o yöntemler dahi bu sağlıksız başlayan, samimiyetsiz, magazin dolu ilişkiyi kurtaramadı. Çünkü Kalite’ye yaklaşıp onunla yola çıkmak isteyenler, Kalite’nin kıymetini bilmeden ona inanmadan yol aldılar ve bu ilişki başlangıcında taahhüt edilmiş sözleri tutmadılar. Yazılı kalite politikaları, misyonlar, vizyonlar, değerler geçersiz kaldı. Halkla ilişkilerin yürüttüğü bu kampanyada tanıtılan ‘Kalite’ karakteri kimileri tarafından ise tam olarak anlaşıldı, Kalite’nin kıymeti bilindi, ‘Kalite’ çok iyi tanındı ve bu ilişkide her iki taraf da kazandı. 

Günümüzde ‘‘İnovasyon’’ değişimin araçlarından biri haline gelmiştir. Kurumlar kültürlerine İnovasyon’u davet etmeye çalışıyorlar. İnovasyon gelecek ve her şey çok güzel olacak! Öyle mi gerçekten? İyi tanıdınız mı? Felsefesini anladınız mı? Bu felsefeye ruhu verebilecek misiniz yani “İnovasyon Kültürü” nü oluşturabilecek misiniz? İnovasyon Kültürü’nü anladınız mı? Sizin kurum kültürünüze adapte olabilecek mi? Yoksa kültürünüze radikal etkileri mi olacak? Buna siz ve çalışanlarınız hazır mısınız? “İnovasyon nedir?” sorusuna sizin ve sizinle çalışanların cevabı nedir? Yoksa hiç düşünmenize gerek yok da, bu sorunun cevabını başkalarından mı öğreneceksiniz? Kim olacak, bu yolda sizi İnovasyon’la tanıştıran ve o yolda size yoldaşlık yapacak olan? Size yol gösterenin İnovasyon’u tanıdığından emin misiniz? Yoksa bir kokteylde merhabalaşmış ve bir fotoğraf çektirip onu tanıdığını söyleyip sizi inandırmaya mı çalışıyor? Güzel olan İnovasyon’la aracısız tanışmanız. Düşünün, güvenilir kaynakları araştırın, okuyun, öğrenin ve sorun sonra kurumunuzun kültürünü analiz edin, tarihinize bakın, nerde doğru, nerde yanlış yaptınız, zayıf olduğunuz, kuvvetli olduğunuz alanları tespit edin, fırsatları ve tehditleri analiz edin. Bunu yapmak için kimseye ihtiyacınız yok, sadece cesur olmanız gerek. Sonra kurum çalışanlarınızla görüşün anlatın, dinleyin onlarla kültürünüzü ve kültürünüzde yapmak istediğiniz zenginlikleri tartışın. İnovasyon kültürünün yapı taşı insan ve kurulmak istenilen yönetim sistemidir1. 

Artık günümüzde kurumlar, insanlarını  değer katan buluş yapmaları yönünde cesaretlendirmeye çalışıyorlar. Peki, bu icat çıkarma sürecini nasıl yöneteceğiz? Kim olacak bu İnovasyon’un lideri? İnovasyon Kurulu Başkanı ( Chief Inovator Officer, CIO) olacak mı? Görev tanımını nasıl yazacağız? Sınırları neler olacak? İcra Kurulu Başkanı (Chief Executive Officer, CEO ve Chief Technology Officer, CTO) Teknoloji Kurulu Başkanı, Ar-Ge müdürleri ile ilişkileri nasıl olacak? Ülkemize dönüp bakarsak, kim İnovasyon yapar sorusunun cevabında Ar-Ge merkezlerinin yeri nedir? Buluşçu fikirlerin garantörü kim olacak, emek hırsızlığının yanında fikir hırsızlığına karşı nasıl önlemler alınacak? Peki, birbirlerine hep önyargılı bakan üniversiteler, enstitüler ve sanayiciler arasında kurulamamış olan ilişki bu sefer kurulabilecek mi? Acaba kurumlarda bölümler arası çatışmalar mı çıkacak, yıpratılmalar, sabotajlar mı aratacak? Peki, olanları patronlar/üst yönetim görecek mi? Yoksa görmelerine rağmen kendi çıkarları için bütün yıpratılmalara, hırsızlıklara ve haksızlıklara icat çıkarmamak için göz mü yumacaklar? İşin en sonunda ‘iyi tasarlanmamış yönetim sistemleri ile magazin sayfalarında birlikte boy gösterelim de havamızı atalım’ diye İnovasyon’u ve insanınızı yıpratıp kurumunuzun kültürünü yozlaştırabilirsiniz. Bu durumda İnovasyon’un sizleri terk etme olasılığından ve en kötüsü terk edildiğinizin farkına varmama olasılığından, çok uzun sürelerde kaybettiklerinizin farkında bile olamama olasılığınızdan KORKUYORUM. Korkuyorum ama inanıyorum, değer verenler değer bulur.