Metal Dünyası

 

İnsanın ilk görevi düşünüp, merak ederek mutlu bir yaşam için kendini keşfedip orijinal fikirleri ile pozitif değer yaratmaktır. Bilinçsiz benliğinin kontrolünde hareket edenler, negatif değer yaratan varlıklar haline gelirler ve hem kendi hem de başkalarının hayatlarına acı ile anılan söylemleri, keşifleri ve ürünleri ile iz bırakırlar. 

 

Düşünme yeteneğini kullanmayan veya öldürücü yönde kullanan bu varlıkların ortaya çıkardıklarını değer yaratan buluş yani “inovasyon” olarak anmak yanlış olur. Bunlar olsa olsa killovasyon (killovation: öldüren inovasyon) olur. Killovasyon, insan olmanın değerini kavrayamayanların inovasyonudur. İnovasyon, yaratıcı bir fikrin değerli/ticari olduğu ve insanlığın faydalandığı durumu tanımlarken, killovasyonda fikirler öldürücüdür. Öldürücü fikirlerin inovasyonlarının etkileri her zaman yıkıcıdır ve bu yıkım bireysel ölçekten, kurumsal ve toplumsal ölçeğe kadar uzanır. Bu yıkımların sorumluluğu sadece buluşçu fikir sahiplerinin değil bu fikirlere değer veren killovatiflerindir. 

 

Bir kurumda yaratıcı fikirler ve sahipleri değersizleştiriliyor ve fikirlerin çalınmasına izin veriliyorsa veya öldürücü fikirlerin oluşturulması için teşvik ediliyorsa insanlığın katli gerçekleşiyor ve öldürücü kültür yaratılıyor, hatta yaratılmış demektir. Patronların/liderlerin en önemli görevi ne pahasına olursa olsun değer yaratan kültür oluşturmak için çabalamak olmalıdır. Bu çaba çok pahalı olabilir, hatta para kaybedebilir ama sonunda insanlık kazanır.

 

Son günlerde yapay zeka ile ilgili başlatılan bazı projelerin sorgulanmasının ve sonlandırılmasının nedeni acaba bu projelerin killovatif olabilme olasılıkları mıdır? Yaratıcı zekaların farkında olmadan veya topluma değer katmak için, iyilik ve insanlık için gerçekleştirdikleri buluşların, ölümcül zihinlerin eline geçtiğinde yıkıcı ve ölümcül sonuçları olduğunu tarih yazmıştır. Atom bombası, sarin gazı gibi buluşların toplumla buluşturulmadan sadece buluş olarak kalmaları daha inovatif olmaz mıydı? Tarih bazı öldürücü buluş sahiplerinin dahi buluşlarından pişman olduklarını yazmış ve yazacaktır. 

 

Fikirler çok özgün ve yenilikçi olsa da bu fikirlerin inovasyonlarının insanlık için ne kadar ve ne derece değer yaratıp, fayda sağladığı tartışılmalıdır? Öldürücü özgün/yenilikçi fikirlerin killovatiflerin eline geçtiğinde insanlık için değer kaybı olacağı kesindir. Öyle ise artık, inovasyonu kategorilere ayırırken yanına killovasyonu da eklemenin, öldürücü düşünenlerin (killovatiflerin), düşüncelerin farkında olmanın ve değişmenin, değiştirmenin zamanı gelmiştir. 

 

Düşünme ve kontrol merkezi olan “beyin”, insanın inovatif mi yoksa killovatif mi olmasında rol oynar. Ortalama bir insanın beyni 1,5 kg ağırlığında olup, 100 milyardan fazla sinir hücresi ve yaklaşık 15000 sinir kavşağından oluşur. Bu sistemde sinir hücrelerinin iletim hızı yaklaşık 270km/sa gibi inanılması güç bir yüksek bir hıza erişebilir1. Böylesine mükemmel çalışan sistemde düşüncelerin proses edilip kararların alınmasında gen mirasımızın, beslenmemizin, aileden ve çevreden aldığımız eğitimin ve öğrendiklerimizin etkisi çok büyüktür.

 

 

Organik bir yapı olan beyin, düşünüp, duygulanıp, karar alıyor, dilimize, elimize, yüzümüze kısacası yine organik olan bedenimize emirler yağdırıp çok kısa sürede hakimiyet sağlıyor ve bir diğerimizle ilişki kurmamıza sebep oluyor. Peki gerçekten organik olan bu malzeme nasıl oluyor da düşünüp, karar alabiliyor ve dünya ile ilişkilerimizi şekillendirebiliyor? Bu proseste beyin ile entegre çalışan birşeyler mi var? 

 

Zihin; varlığının farkında olduğumuz ancak tanımlamaya kalktığımızda bir o kadar da tanımlanması zor bir kavramdır. Bu konuda ilk ve en anlaşılır tanım Dr. Daniel Siegel tarafından yapılmıştır. Dr. Siegel aynı zamanda bir beyin-zihin-ilişki üçgeni oluşturmuş ve bu üçlünün entegrasyonun öneminden bahsetmiştir. Dr. Dan Siegel zihin tanımını enerji ve enformasyon/bilgi akışını düzenleyen şekillendiren ve ilişki kuran bir proses olarak tanımlar2. Beyin enerji ve enformasyonu üretir ve bu yönüyle de aynı zamanda bir bataryadır. Bu batarya ortalama insan ömrü boyunca kendini tekrar şarj edebilir. Zihin ise bu batarya içerisindeki enerjinin /enformasyonun akışını düzenler ve bu akışa göre davranışlarımız ve ilişkilerimiz şekillenir. İlişki, enformasyonu nasıl paylaştığımızla ilgilidir. Burada özellikle “enformasyon” sözcüğünü kullanıyorum çünkü “information” ve “knowledge” İngilizce’de birbirinden farklı anlam taşıyan kelimelerdir. Beyinden aktarılan enerji ancak anlamlı olduğunda enformasyona dönüşür. Bilmediğimiz dilde konuşulan bir kelime ağzımızdan çıktığında, sadece bir dalga/enerjidir. Bu enerji iletişim kurmaya çalıştığımız bireyin kulağına ulaşır ve o kişi dalganın oluşturduğu titreşimi duyar. Bu duyumun enformasyona dönüşümü ancak karşımızdaki kişi konuşulan dili biliyorsa mümkün olur. Yani duymak başka işitmek başkadır. İşitmek için bilinç altınızdan bu kelimeye ait yaşanmışlıklarınızı ve öğrenilmişliklerinizi (ilim/knowledge) çağırıp onunla eşleştirmeniz gereklidir. Eğer beyin içerisinde bir sinir hücresinden diğerine enerji akışında ortak aklın dışında bir akış ve anlamlandırma gerçekleşir veya akışta tıkanma olursa zihin beklenildiği gibi bir davranış şekli oluşturmaz ve ilişkilerde anlaşmazlık başlar. Bu durumda oldukça anlamlı bir dua vardır: “Allah zihin açıklığı versin” deriz. Bu dua gerçekten kimin dilinden ne zaman dökülmüş ama iyi ki dökülmüş. Evet, killovatorlerin temel problemlerinden biri enerji akışındaki dengesizlik yani zihin açıklığı problemidir. 

 

İnovatif bireylerde aranılan nitelikleri her yerde bulabiliriz. Ama gelin önce killovatifleri tanıyalım. Killovatifler; insan olmanın kıymetinin farkında olmadıklarından, Maslow’un belirlemiş olduğu hiyerarşide sevgi–saygı engeline takılanlardır. Çoğunlukla, kendini ve yaratılanları sevmeyi beceremeyen bu bireyler, insan olabilmenin farkındasızlığının da getirdiği bilinçsizlikle “mutlu” olduklarını iddia ederler. Mutsuzlukları, içlerindeki vicdan kavramını kin, kibir, zorbalık, haset ve kıskançlığa bıraktırır. Bunlar öldürücü buluşcu fikirlerine değer veren ortamlar ararlar. Bulduklarında ise killovasyonlarını gerçekleştirip, insanlığa değer katmak yerine zarar vererek kendilerine değer katarlar, zenginlik, şan, şöhret ve güç sahibi olurlar. 

 

Killovatiflerin arasında en tehlikeli olanları maske takabilenlerdir. Killovatiflerin bu versiyonlarının en büyük inovasyonları kendilerine rakip gördüğü insanları diğer insanların gözünde ve hatta o insanı kendi benliğinde değersizleştirmek, kendine zulmedene karşı “acaba haksızlık mı ediyorum?” dedirtebilmektir. Killovatiflerin insan ilişkileri üzerine geliştirdikleri inovatif hareketler bugün yıpratıcı rekabet (mobbing) olarak ta anılmaktadır.